Chochołów – Skansen czy Kicz?

Chochołów

Chochołów
Chochołów

Chochołów znajduje się przy drodze prowadzącej z Zakopanego do Czarnego Dunajca (nad prawym brzegiem Czarnego Dunajca) w odległości ok. 20 km na zachód od Zakopanego.

Chochołów Historia

Chochołów to podhalańska wieś której początki sięgają XVI wieku. Na tereny Chochołowa osadnictwo dotarło w połowie XVI wieku. Dokument z 1592 roku wydany przez króla Zygmunta III wskazuje, że pierwszym sołtysem wsi był Bartłomiej Kluska zwany Chochołowskim, który otrzymał sołectwo za zasługi z czasów wojen moskiewskich toczonych za króla Stefana Batorego. Sołectwo utrzymywało się w tym rodzie przez kilka pokoleń.

Chochołów posiada dawny urok wsi będąc najlepiej zachowaną wsią góralską. Dzięki temu tworzy skansen ludowej architektury będący skupiskiem drewnianych chałup góralskich zbudowanych w starym podhalańskim stylu na przełomie XIX wieku z grubych drewnianych płazów pokrytych gontowymi dachami.

Chochołów przebiega wzdłuż jednej głównej drogi, a drewniane domy znajdują się na przeciwko siebie po obu jej stronach. Fronty domów skierowane są na południe a szczyty zwrócone są do drogi – taki typ zabudowany zwany jest ulicówką.

Każdego roku przed Wielkanocą domy są myte i szorowane wodą z mydłem dzięki czemu drewno zachowuje jasny kolor niczym wybudowane kilka lat temu.

Wieś chochołów jest najlepiej zachowanym kompleksem budownictwa podhalańskiego dlatego od lat 50-tych XX wieku jest objęty ochroną konserwatorską a 103 budynki są wpisane do rejestru zabytków.

Prawdopodobnie styl w jakim wybudowano domy w Chochołowie zainspirował Stanisława Witkiewicza do stworzenia Stylu Zakopiańskiego.

Skansen Ludowej Architektury W Chochołowie

Skansen Ludowej Architektury w Chochołowie to cała wieś Chochołów wraz z 103 budynkami wpisanymi do rejestru zabytków jednak jest kilka miejsc, które szczególnie warto zobaczyć.

Najstarszym budynkiem w Chochołowie jest zabytkowa Chałupa Bafiów wybudowana w 1798 roku w której obecnie mieści się Muzeum Powstania Chochołowskiego.

Chochołów Muzeum
Chochołów Muzeum

Pod adresem Chochołów 4 (numery rozpoczynają się od strony Czarnego Dunajca) stoi XIX-wieczna zagroda Blaszyńskich. Mieści się tu izba regionalna prezentująca układ i wyposażenie gospodarstwa podhalańskiego z przełomu XIX i XX wieku.

Pod adresem Chochołów 24 znajduje się dom Anny Styrculi  czyli „chałupa z jednej jedli będąca domem ze ścianą frontową wybudowaną z jednego ogromnego drzewa jodłowego, ściętego na Ostryszu przed ponad stu laty.

Pod adresem Chochołów 28 znajduje się prywatna izba regionalna, założona przez znanego ze swoich umiejętności pracy w drewnie, lokalnego rzeźbiarza Jana Ziędera. Izba to pięknie zachowany przykład podhalańskiego stylu zarówno na zewnątrz jak i wewnątrz z umeblowaniem.

Powstanie Chochołowskie

Chochołów Tabliczka
Chochołów Tabliczka

Powstanie Chochołowskie wybuchło 21 lutego 1846 roku gdy wieczorem uzbrojeni górale pod wodzą Andrusikiewicza i księdza Kmietowicza uderzyli na posterunek austriackiej straży granicznej w Chochołowie.

Powstańcom udało się zdobyć kilka posterunków a także zniszczyli słupy graniczne. Po niedługim czasie powstanie zostało stłumione przez oddział stacjonujący w Nowym Targu.

W powstaniu zostali ranni przywódcy – ksiądz Kmietowicz i Andrusikiewicz. Przywódcy i uczestnicy powstania chochołowskiego ponieśli surowe kary. Wielu z nich znalazło się w więzieniach Spielbergu, Kufsteinu i Wiśnicza. Ksiądz Kmietowicz otrzymał wyrok śmierci, zamieniony później na wieloletnie więzienie. Andrusikiewicza i innych pojmano i skazano na kary ciężkiego więzienia. Wszystkich uwolniła rewolucja 1848 roku zwana „Wiosną Ludów”.

W powstaniu brał udział znany góral Jan Krzeptowski „Sabała”.

Chochołów Figura Świętego Jana Nepomucena
Chochołów Figura Świętego Jana Nepomucena

Pamiątką Powstania Chochołowskiego jest figura Świętego Jana Nepomucena, który stoi tyłem do wsi Czarny Dunajec. Takie usytuowanie wynika z faktu, że mieszkańcy Czarnego Dunajca pomogli stłumić Powstanie Chochołowskie.

Również przed kościołem św. Jacka znajduje się kamienny obelisk, upamiętniający Powstanie Chochołowskie.

Chochołów Kościół Św. Jacka

Chochołów Kościół Św Jacka
Chochołów Kościół Św Jacka

W centrum Chochołowa, naprzeciw najstarszej chałupy – chałupy Bafiów stoi piękny murowany neogotycki kościół pw. św. Jacka.

Kościół w Chochołowie wybudowano w latach 1853-1873 z projektu krakowskiego architekta Feliksa Księżarskiego.

Fundatorem kościoła był Chochołowianin ks. Wojciech Blaszyński

Wewnątrz kościoła znajdują się witrażowe okna oraz malowany na drewnie obraz Matki Boskiej, pochodzący jeszcze z wcześniejszego, drewnianego kościoła. Ściany zdobią dzieła Walerego i Wojciech Eljaszów Radzikowskich.

Przed kościołem stoi kamienny obelisk upamiętniający Powstanie Chochołowskie.

Tutaj także rozpoczyna się oznakowany na żółto szlak rowerowy na Gubałówkę.

Msze Święte:
Soboty o godzinie 18:00 (październik – Wielkanoc godz. 17:00)
Niedziele i święta w godzinach: 8:00, 11:00, 18:00 (październik-marzec 17:00)

Chochołów Atrakcje

Chochołów będąc Skansenem Ludowej Architektury sam w sobie jest niezwykłą atrakcją, którą warto zobaczyć. Oprócz tego, przeważnie latem odbywają się różne festyny i imprezy folklorystyczne. Jednym z nich jest konkurs muzyczny „Góralskie Nucicki”.

Chochołów to także baseny termalne znajdujące się pod numerem Chochołów 400

Chochołów Mapa

Chochołów Filmy

Chochołów – Skansen czy Kicz?
4.9 (98.46%) 26 votes

CO O TYM SĄDZISZ ?

Please enter your comment!
Please enter your name here